Reglementering

Klik hier voor de infobrief van de Vlaamse Waterweg nv.

Wat verandert er?

Vanaf 1 april 2026 wordt het verplicht om bij elke sluis of beweegbare brug:

• uw locatie door te geven, en

• bediening aan te vragen 

• zie : https://www.visuris.be/pleziervaartapp (in ontwikkeling)

UITRUSTING

Bekijk hier de lijst van verplicht materiaal

Hieronder volgt een vrijblijvende samenvatting.

Download de onderstaande tekst

1. Inleiding: regels sinds december 2020

Sinds 1 december 2020 is het Ministerieel Besluit van 12 november 2020 in werking getreden. Dit besluit legt uitgebreidere en strengere vereisten op voor de uitrusting die verplicht aan boord moet zijn van plezierboten.

Veel vaarliefhebbers zijn zich niet bewust van deze wijzigingen, en zeker niet van de details. Ook wie recent studeerde voor het vaarbewijs of zijn kennis opfriste via de Leidraad voor het stuurbrevet moet opletten: de tiende (en voorlopig laatste) druk dateert van oktober 2020 en bevat deze nieuwe verplichtingen nog niet.

2. Wettelijk kader en toepassingsgebied

De wettelijke basis is de Wet betreffende de pleziervaart van 5 juli 2018. Deze wet is van toepassing op alle pleziervaartuigen vanaf 2,5 meter lengte.

Daaronder vallen dus ook:

·       kleine zodiacs

·       sloepjes

Niet van toepassing zijn:

·       kano’s

·       kajaks

·       pedalo’s

·       zogenaamde tuigen voor strandvermaak (bv. opblaasbare rubberbootjes zonder motor)

3. Registratieplicht

Elk pleziervaartuig dat zich in Belgische wateren bevindt, moet geregistreerd zijn en beschikken over:

·       een Belgische registratiebrief, of

·       een bewijs van registratie afgegeven door een andere staat

Dit geldt ook wanneer registratie in dat andere land niet verplicht is (zoals vaak het geval is in Nederland).

Bij Belgische registratie kan men kiezen voor:

·       registratie enkel voor de binnenwateren, of

·       registratie voor zee én binnenwateren

4. Verplichte uitrusting voor boten geregistreerd voor de binnenwateren

Voor elk pleziervaartuig vanaf 2,5 meter dat enkel geregistreerd is voor de binnenwateren, moet de volledige verplichte uitrusting aan boord zijn. Die lijst is uitgebreider dan vaak wordt aangenomen.

4.1 Navigatie en zichtbaarheid

·       Radarreflector

·       Misthoorn

·       Conform geïnstalleerde navigatielichten

4.2 Afmeren, slepen en ankeren

·       Landvasten om te kunnen afmeren en slepen

·       Minstens één touw van minstens 20 meter

·       Een anker met bijhorende lijn

4.3 Lenspompen en waterafvoer

·       Een lensmiddel:

o   manuele of elektrische lenspomp, of

o   hoosvat of emmer

Opgelet:

·       Ook zelflozende boten moeten een lensmiddel hebben

·       Bij elektrische lenspompen moet de werking aangetoond kunnen worden

4.4 Reddingsmiddelen

·       Middelen om drenkelingen te lokaliseren en te helpen (bv. reddingsboei of lifesling)

·       Bij nachtvaart:

o   man-overboord-licht of

o   zoeklicht

·       Een zwemtrap, gebruiksklaar

·       Per opvarende een reddingsvest (geen zwemvest), aangepast aan de persoon

4.5 Communicatie

·       Een vaste of draagbare VHF-marifoon is verplicht:

o   voor motorboten > 7 meter

o   voor kajuitzeilboten

4.6 EHBO en veiligheid

·       Een EHBO-kit, aangepast aan het vaargebied (de wet preciseert niet verder wat dit inhoudt)

4.7 Navigatiedocumenten

·       Bijgewerkte navigatiekaarten (papier of digitaal)

·       Getijtafels en stroomtabellen, waar relevant (bv. niet noodzakelijk op de Leie)

4.8 Brandveiligheid

·       Een brandblusmiddel dat:

o   voldoet aan de RCD-normen (Recreational Craft Directive)

o   gecontroleerd is volgens de instructies van de fabrikant

Hoewel niet expliciet in de wet vermeld, gaan de autoriteiten ervan uit dat:

·       een brandblusser minstens 2 kg moet zijn

Daarnaast:

·       Een blusdeken is verplicht indien er toestellen met open vlam aanwezig zijn (koken, verwarming, verlichting)

4.9 Administratie

Aan boord moeten aanwezig zijn:

·       het scheepvaartverkeersreglement van het vaargebied

·       de registratiedocumenten

·       eventueel: radiodocumenten

5. Extra verplichtingen voor zee-registratie

Naast het Ministerieel Besluit geldt ook het Koninklijk Besluit van 28 juni 2019 betreffende de pleziervaart.

Daarin staat dat:

·       pleziervaartuigen geregistreerd voor de zee altijd de basisuitrusting voor zee moeten meenemen

·       dit geldt ook wanneer men uitsluitend op binnenwater vaart

De basisuitrusting voor zee betreft minimaal de zone tot 6 zeemijlen (±10 km) van de kust.

Concreet:

Een gemotoriseerd rubberbootje dat is ingeschreven voor zee en binnenwateren moet ook op de Leie uitgerust zijn alsof het op zee zou kunnen varen.

6. Bijkomende eisen in specifieke vaargebieden

Voor:

·       boten geregistreerd voor zee en binnenwateren (ongeacht waar ze varen), én

·       binnenwaterboten die varen op:

o   de Beneden-Zeeschelde (Antwerpen → NL-grens)

o   de havens aan de kust

gelden bijkomende verplichtingen:

Verplicht aan boord:

·       Een ankerbol

·       Voor veiligheid:

o   3 rode handstakellichten

o   2 parachutes

(niet vereist voor binnenwaterschepen op de Beneden-Zeeschelde)

·       Een waterdichte zaklamp voor nood- en alarmseinen

Instrumenten:

·       Magnetisch kompas

·       Dieptemeter

·       Speedlog

7. Aanbevolen maar niet-verplichte uitrusting

Naast de verplichte lijst is er ook uitrusting die sterk wordt aanbevolen, maar niet wettelijk verplicht is.

Meer details: https://mobilit.belgium.be/nl/scheepvaart/pleziervaart/vaartuig/uitrusting

8. Specifieke regels voor waterscooters

Voor waterscooters gelden beperktere en minder duidelijke eisen, met meerdere uitzonderingen:

·       Navigatieverlichting:

o   in principe verplicht

o   uitzondering bij gebruik tussen zonsopgang en zonsondergang en bij goed weer

·       Vaste VHF:

o   verplicht op binnenwater

o   uitzondering tot 2 zeemijl

·       Reddingsvesten:

o   tot 2 zeemijl mogen zwemvesten volstaan

De wetgever lijkt hier opvallend toleranter voor jetski’s dan voor kleine plezierboten die rustig op binnenwater varen.

9. Besluit en reflectie

Een groot deel van de verplichte uitrusting getuigt van gezond verstand en goed zeemanschap, zeker voor grotere boten en langere tochten. Voor effectieve zeevaart zijn de bijkomende verplichtingen logisch.

Tegelijk:

·       lijken sommige vereisten (bv. radarreflector) weinig relevant voor recreatief varen op de Leie

·       is de toepassing van de volledige lijst op zeer kleine bootjes moeilijk te verantwoorden

Maar: het is de wet. Dura lex, sed lex. De ervaring leert bovendien dat er streng en onverbiddelijk gecontroleerd wordt.

Een gewaarschuwde kapitein is er twee waard.

FAQ

• Mag ik zwemmen in de Leie?

  Neen, dit is verboden in ALLE BEVAARBARE waterlopen.

• Wat zegt de reglementering over varen en alcohol?

  Conform de wet mogen “de schipper en de actieve bemanning” niet meer dan 0,05 ppm alcohol in het bloed hebben.

• Mag ik op de Leie varen met jet scooters e.d.?

  Vaartuigen aangedreven door een jetmotor zijn toegelaten, mits ze de nodige uitrustingen en documenten hebben en zich aan de maximale snelheid van 7 resp. 8 km/u houden.

• Mag ik aan Stand-Up Paddling doen?

  SUP’pen is toegelaten mits de plank voorzien is van een leash die correct moet vastgemaakt worden aan het lichaam van de sporter. Bij SUP’pen in groep vanaf 15 personen is het dragen van een zwemvest verplicht.

• Mag ik waterskiën, wakeboarden of opblaasbare banden slepen op de Leie?

  Het trekken van “speeltuigen” is verboden op de toeristische Leie. Er zijn immers wel bepaalde delen van de Ringvaart waar deze watersporten zijn toegelaten en u zich uitbundig kan uitleven.